SCHERZO finissage í Norðurlandahúsinum
/
Fríggjadagin 7.august klokkan 16-18 verður finissage í Norðurlandahúsinum. Vælkomin á framsýningina Scherzo – føroysk samtíðarlist fyri síðstu ferð, nú framsýningin verður rundað av við einari finissage. Tiltakið bjóðar m.a. upp á eitt prát við kurator Kinnu Poulsen, og útgávan av einum brannýggjum katalogi yvir framsýningina. Møguleiki verður at heilsa uppá kurator og flest øll luttakandi listafólkini, og vit bjóða sjálvandi eitt glas við onkrum góðum.
Um framsýningina
Ársins summarframsýning Scherzo – føroysk samtíðarlist hevur nakrar av sterkastu røddunum á føroyska samtíðarlistapallinum. Níggju listafólk við verkum, sum fevna víða bæði í úttrykki og tilfari: her eru málningar, grafikkur, standmyndir, tekstilar, ljóð, video og tekstir, sum verða sameind av einum felags vitalum ekspressiviteti, intensiteti og kanti.
Tey luttakandi listafólkini eru Hansina Iversen, SUPERVISJÓN við Lív Mariu Róadóttir Jæger og Lasse Jæger, Randi Samsonsen, Jóhan Martin Christiansen, Silja Strøm, Jens Dam Ziska, Dan Helgi Helgason í Gong og Vár B. Samuelsen.
Skráin byrjar kl. 16.00, og húsið er opið til kl. 19.00
Ókeypis atgongd
UPPHAV vunnið tveir prísir hjá CPH:CULTURE
/
Føroyska leikverkið UPPHAV eftir Gunnvá Zachariasen og Maritu S. Dalsgaard framleiddur av leikbólkunum TVAZZ og Leikhús SKIFT, hevur vunnið tveir prísir hjá CPH:CULTURE fyri leikárið 25/26. Í mars 2026 var UPPHAV leikferð á Teater FÅR 302 í Keypmannahavn. Her fingu danskir ummælarar eyga á leikin og róstu honum til skýggja. Leikurin var tilnevndur í trimum bólkum, tá ið CPH:CULTURE gjørdi sínar tilnevningar fyri leikaárið 25/26. Nú vinnararnir eru funnir, hevur UPPHAV vunnið í heili tveimum av bólkunum. UPPHAV er besta nýggja leikverk, ið hevur annað mál enn danskt sum uppruna. Millum hini tilmæltu verkini vóru m.a. Dear Evan Hansen, Det Kongelige Teater, Skuespilhusets Store Scene/Aarhus Teater, Store Scene/Lion Musicals v. Thomas Langkjær, ið hevur vunnið eina røð av donskum prísum í ár eins og verkið hevur vunnið 6 TONY awards. UPPHAV er eisini valt til at vera besta gestaspæl leikárið 25/26. Tilnevningarnar eru gestaspøl í øllum listagreinunum innan pallist. UPPHAV skarar framúr millum tilnevnd so sum: samtíðardansi hjá København Danser og Østre Gasværk, ballet hjá Det Kongelige Teater og International Ballet Galla – A Celebration of Dance (Tivolis Koncertsal) og stóra kinverska dansi og opera leikverki Shun Yun, sum er á heimsleikferð og varð framført í Royal Arena. Leikurin UPPHAV er ein frásøgn um sorgarleikin, sum rakti Hestoynna 1. apríl 1919, tá ið tveir bátar úr oynni gingu burtur. Ellivu menn úr Hesti sjólótust henda dagin. Tað var meginparturin av arbeiðsføru monnunum í bygdini. Leikurin snýr seg um gerandislívið, korini og fortreytirnar hjá familjunum í Hesti eins og í øllum Føroyum hetta tíðarskeiðið. Leikurin er serstakur, tí hann er ikki bert søgan um menninar, sum druknaðu, men eisini um kvinnurnar og børnini, sum sótu eftir í einum samfelag, sum hvørki hevði almennar ella privatar socialar tryggingar.
UPPHAV spælir í SALT tann 6. september 2026. Í august er leikverkið føroysk umboðan á Kulturmøde på Mors og í september er leikurin eisini á festivali í Fjaler í Norra.
Hugskot, stigtakan, sjónleikur og tekstur: Gunnvá Zachariasen
Leikstjórn, tekstur og dramaturgi: Marita S. Dalsgaard
Kompositión og ljóð: Anna Katrin Øssursdóttir Egilstrøð
Visuelt design: Silje Grimstad
Framleiðsla: TVAZZ og Leikhús Skift
Gestapallur: Får 302, Keypmannahavn
https://www.listaportal.com/tidindi/2025/10/5/sorg-er-ein-kvinna
Listaframsýning við málningum hjá Eyvindi Mohr (1926-2005)
/
Í samband við hansara 100 ára føðingardag, sum hevði verið 21. september í ár, er savnað eitt úrval av málningum frá eigarum í Føroyum og Danmark at sýna fram í Müllers Pakkhúsi í Havn. Eyvindur kann roknast sum landslagsmálari, men málaði eisini onnur motiv. Hetta verður fyrsta serframsýning við verkum, sum umboða alt tíðarskeiðið, Eyvindur virkaði sum listamaður. Framsýningin letur upp hósdagin 6.august klokkan 18 og er opin allar dagar frá hósdag 6. august til sunnudag 23. august kl. 15 - 18.
Ólavsøku(maxima)list
/
Ársins ólavsøkuframsýning, Listating, sum Edward Fuglø hevur kuraterað, er maximalistiskt bæði so so við genialari staðseting í gamla Føroya Banka mitt í ólavsøkuni og einari ørgrynnu av luttakarum, sum eisini hvør sær hava fingið lutfalsliga nógv verk við. - Júst Føroya Banki hevur havt serliga stóran týdning fyri føroysku listina við tað, at navnframi danski bankastjórin, Nonnegaard, ið var settur í starv í 1954, fór undir miðvísa samling av føroyskari list og lat meg bara staðfesta tað enn einaferð, sum er týðiligt fyri øllum, at tað er upplagt at brúka bygningin sum listahøll. Ólavsøkuframsýningin er sum árligt event í sjálvum sær føroysk listasøga – hon er okkara almenna salong og debutframsýningarstaðið hjá nógvum føroyskum listafólkum og hetta hevur eyðvitað týdning eisini sjálvt um pallarnir í dag eru vorðnir fleiri í tali.
Føroyar eru enn sum áður eitt land uttan listaakademi og ólavsøkuframsýningin hevur mangan verið átøk einum turkiskum basari av verkum hjá leikum og lærdum – tað er stuttligt og ramasjang. Argumentið fyri at gera soleiðis er listasøguligt, tí tað fólksliga eyðvitað er grundleggjandi partur av føroysku listini. Uttan tey – also fólkið, sum frá fyrstu framsýningunum hjá Floru Heilmann, Niels Kruse ella Mikines á ólavsøku- og á øðrum framsýningum keyptu listaverk og stuðlaðu listafólkunum, bar einki til. Listafelagið, sum í 1948 skipaði fyri ÓF á fyrsta sinni, eigur sín part av heiðrinum av góðu gongdini. - Tí tað má sigast at hava gingið væl. Ja, so væl, at vit í Føroyum í dag eiga so fitt av útbúnum, dugnaligum og royndum myndlistafólkum, at vit uttan stórvegis trupulleikar høvdu kunnað gjørt eina framúrskarandi ólavsøkuframsýning bara við teimum. Men tað vilja vit helst ikki. Vit vilja eftir øllum at døma heldur uppliva myndlistaverk hjá evnaríkum tónleikarum, arkitektum, sniðgevum, prestum, dansarum, pedagogum, filmsfólkum, lærarum, yrkjarum osfr. Í staðin fyri bara at satsa uppá teir bestu hondbóltspælararnar, speisa vit liðið upp við nøkrum fótbóltspælarum og onkrum fimleikara til tess at tryggja eina stuttligari og meira undirhaldandi breidd. Eg sigi ikki hetta er skeivt, bara at tað er áhugavert hvussu úrveljing tykist problematisk sum fyribrigdi, einamest, tá tað snýr seg um list. Eg veit ikki hvaðani henda dyrkan okkara av tí ikki-sublima stavar, men hugsi, at tað møguliga er knýtt at eini rættiligari jarðbundnari fyri ikki at siga reyvasíðari listáskoðan har tað er frægast ikki at fara ov langt upp at flákra.
Men ólavsøkan hevði ikki verið tað sama uttan ÓF. Eg havi havt nógvar góðar upplivingar á skiftandi ólavsøkuframsýningum og minnist serliga væl ta fyrstu, sum eg ummælti. Tað er í ár 30 ár síðan. Frá teirri framsýningini minnist eg serliga eina tekning, sum í skránni kallaðist Vøtn, hyljar og varðar uppi á Reynsmúlalág hjá Anker Mortensen og sum var grundleggjandi øðrvísi sjálvt í mátanum, hon var staðsett ovarlaga á einum veggi, har hon sá út sum var hon sjálv flogin upp hagar av onkrum tilvildarligum vindblaki. Og tó at stílurin hjá Anker Mortensen tykist meira hóvligur á at líta í málningunum, hann hevur við á ÓF í ár, er hann framvegis ein poetiskur listamaður, hvørs verk teljast millum perlurnar á Listatingi. Framsýningin er serstakliga fjølbroytt tøkniliga og innihaldsliga við málningum, grafikki, fotolist, tekstillist, ljóðlist, video osfr. – Fleiri av teimum áhugaverdu verkunum á Ólavsøkuframsýningini 2026 eru eitt slag av rúmligum installatiónum ella pallsetingum, sum er vorðið eitt meginrák innan føroyska samtíðarlist – eitt nú dámdi mær væl tað myrka stjørnukagarakjallarakamarið hjá Tummas Jákupi Thomsen. Har kann mann gott fara fleiri ferðir at hyggja og tað sama er galdandi fyri tað heftiga, humoristiska ketturúmið hjá Elini Josefinu Smith og Sirkus-halgidómin hjá Trygva Danielsen. Á installatiónsøkinum er kuratorurin sjálvur, Edward Fuglø ein av slóðbrótarunum – hansara egna installatiónsverk, Ólavsøkugestur frá 2016 er eitt ógloymandi dømi við tess konsentreraðu og tilfarsliga neyvu, men margtýddu ólavsøkusøgum.
Hvat fara vit so at minnast Ólavsøkuframsýningina 2026 Listating í Steinatúni fyri? – Staðsetingina í Steinatúni heilt vist - Teir skróvandi ølpropparnar í verkinum hjá Jens L.Thomsen, Ólavsøkumorgun og sum heild eisini fjølbroytnið og metstóra talið av bæði luttakarum, áskoðarum og verkum, sum fekk tað at mala fyri mær har úti í myrku trappuuppgongdini. Hon er allan vegin upp á triðju hædd prýdd við verkum hjá deyðum listafólkum. Ljós hevur enn stóran týdning í vøkrum málningum, tekningum, fotomyndum og grafikki; tað sæst hjá Zachariasi Heinesen, Rannvá Kunoy, Hjørdis Haack, Inga Joensen, Silju Strøm, Torbirni Olsen, Mariusi Olsen, Onnu Kathrinu Højgaard, Hans Paula Olsen, Tróndi Patursson, Anker Mortensen, Hansinu Iversen o.ø. Eg saknaði tað stóra, ljósa rúmið í Listaskálanum, men í gamla bankabygninginum vóru sum áður nevnt fleiri góðar upplivingar á hvítu, reyðu og bláu hæddini, ið eru festliga litsettar eftir Merkinum. Summi verk á framsýningini hevur mann upplivað áður – fleiri riggaðu sera væl í nýggjum høpi, t.d. stóru heklaðu standmyndirnar hjá Randi Samsonsen og fína litografiska røðin hjá Hansinu Iversen, sum hekk yvir av sterka, kolasvarta verkinum hjá Barbaru í Gongini, Nakið undir húð. Ein sterk røð við týðiligum tilfarsligum atliti og ansi fyri drama við abstraktum formatiónum, ið eru átøkar blekkblettunum í Rorschach-testinum og sostatt endaleyst opnar fyri tulkingum. Tey smáu skrivstovurúmini rigga væl sum smá univers til einstøk listafólk, t.d. Rannvá Holm Mortensen, Rakel Helmsdal og Jón Sonni Jensen hava hvør sítt høli (RÆTTING: eitt av fínu svørtu verkunum hjá Maibritt Marjunardóttir hongur yvir av). Jón Sonni framsýnir eina røð av smáum tekstilverkum úr sonevndum liquid satin, ið eru formaði kring útholaðan krossvið. Verkini skapa hugsamband við bæði veitslukjólar, sloyfur, pop art og Hollywood-glam samstundis sum tey eru koloristiskt og tilfarsliga áhugaverd og skapa iva um tilfarið - t.d. um tað er bleytt ella hart. Inniligu verkini hjá Jóhan Martini Christiansen sita somuleiðis eftir í minninum; gipsverkini og installatiónin umboða hvør sína síðu í einum vaksandi dialektiskum oeuvre, ið fevnir bæði tað kroppsliga og tað andaliga júst sum ólavsøkan ger tað á hvørjum ári. Ólavsøkuframsýningin 2026 er opin dagliga frá klokkan 14-18 til og við 8.august.
Kinna Poulsen
Barbara í Gongini
jens l.thomsen
rakel helmsdal
jens dam ziska
anker mortensen
Hjørdis haack
jón sonni jensen
tummas jákup thomsen
jóhan martin christiansen
torbjørn olsen
Súsan í jákupsstovu
zacharias heinesen
Ingálvur av reyni
ENN ER NÁÐIN NÁÐILEYS
/
Bókhaheitið er áhugavert og kendist kanska eitt sindur ov viðkomandi ta løtuna, tá eg fekk nýggju bókina hjá Tóroddi Poulsen í hondina. Eg var stødd í einari hospitalssong á Ríkissjúkrahúsinum, har eg havi búleikast tveir teir seinastu mánaðarnar sum fylgjari hjá soninum og havi av sonnum upplivað ov mikið av bæði náði og náðiloysi; kritahvítar nýeinglar við endaleysum toli og ikki minni av pínustillandi hesar blásvørtu náttarløtur við líðing og sorg sum hjá Mikines. Rennandi fet á gongini og ýlandi alarmtónar, sum ála nervarnar sundur. Voksbleiku andlitini hjá teimum, ið sita í trongliga rúminum fyri avvarðandi á intensiv og bíða eftir boðum um maðurin, konan, dótturin, sonurin, systurin er til ella ikki. Har er ofta nokk so kvirt. Ein annan dag fer ein av einglunum við forstrídda dronginum út í urtagarðin at anda og merkja blómurnar. Tann dagin kenst náðin stór. Náði er eitt av hesum veldugu hugtøkunum hvørs týdningur veldst um sjónarmið. Um tú ert ein av teimum, sum hugsar nógv um tilverunnar treytir og krøv ella um tú fatar náðina meira universalt sum samheiti við endaleysa tilveruundrið til dømis – Glaðlyntir Havnahumanistar hava eitt ávíst lyndi til at hella til ta seinnu tulkingina. Bókaheitið orðar eina tilveruliga og gudfrøðiliga andsøgn, tí um náðin er náðileys er hon tá náðilig?
Sum altíð eru bókaheiti hjá Tóroddi Poulsen góð at venda og dreya og tyggja uppá og eg hugsi, at fatanin er treytað av hvussu tú lesur; upp ella niðureftir, tí hetta er fleirtýðugt og snýr seg um tilveruna, sum á sín hátt er náðileys samstundis sum hon í sjálvum sær er náði. Men eg fái týdningin at minna um tann hjá Peter Bastian í setninginum “Altíð longu elskaður”, at hetta, at tú ert til er ein kærleiksfult undur í sjálvum sær og at alt byrjar her við mær og tær hvønn nývaknaðan dag sum Kári P einaferð sang. Ella sum tað stendur á bakpermuni á bókini hjá Tóroddi: “tú ert tín egna náði”.
Eg haldi, at hetta fer at vera bók nummar 51 ella har á leið, sum Tóroddur Poulsen hevur latið úr hondum, eg roknaði einaferð út hvussu nógvar yrkingar tað var, minnist ikki talið, men tað eru í hvussu er uppí nógvar spannir og leggja vit prosabøkur, myndlist og tónleik aftrat, man samlaða verkið teljast millum tey størstu í okkara bókmenta- og listasøgu. Tá kann onkur spyrja hvørt vit hava tørv á meira frá Tóroddi Poulsen? Svarið er ja og grundgevingin er sjálvsagt knýtt at dygd og originaliteti, men tað snýr seg eisini um autentisitet, ið er ein sjáldsamur eginleiki á okkara døgum. Men eingin skrivar sum Tóroddur Poulsen. Og biðir tú tólmennið um at gera tað, verður tað ein veik, óoriginal endurtøka, ið manglar tað, sum mest av øllum eyðmerkir Tórodd og alla góða list og tað er at hugsa nýtt, taka okkum á bóli og bera fram feskar sannroyndir um tilveruna beint her og nú. Ongantíð áður hevur tann autentiska listarøddin verið týdningarmiklari og tí er tað spell, at hon hevur lyndi til at kámast burt í dagsins ráki við ótolnum móttakarum, sum alla tíðina vilja uppliva nakað nýtt og nakað annað og sum í síni ævigu jagstran eftir at náa eitt quick fix av onkrum tilveruligum resonansi í heilum halda seg uppdaga nýggja og spennandi list har sum hon ikki er í staðin fyri at geva sær tol til tað, sum er har. Alt verður borðreitt undir somu festligu ritualum og tá er kanska torført at finna fram til bollarnar í suppuni, men í veruleiknum er langt í millum tey veruligu listafólkini. Og jú, vín er gott, men sannleikin býr ikki í víninum, hann býr í listini. Hon er ikki altíð mjúk at strúka og mótsett pseudolistini líkist hon ikki altíð list, men krevur altíð ómak – eisini av tær og mær. Og hesi eiggiligu listafólk, hvørs rødd tú kennir, hvørs litir, tónar, rørslur, myndir, sannleikar, eygnabrá, dreymar, tú hevur heilsað uppá fyrr á framsýningum, filmum og pallum - tey finna alla tíðina uppá nýtt og byggja víðari sítt stóra, djúpa verk við royndum og kensluni av núinum.
Við fáum undantøkum eru bøkurnar hjá Tóroddi skrivaðar á móðurmálinum hóast hann hevur verið búsettur í Danmark meginpartin av sínum skaldalívi. Vit kenna hansara rødd og hansara persona og hóma longu longu á permuni - við áðurnevnda fleirtýdda heitinum, sum saman við yrkjaranavninum myndar rammuna kring eina einfalda tekning - hvønn vit hava við at gera. Nakrar trappur leiða okkum niðan til eina grøna hurð í einum stórum gulum bygningi, ið minnir um eina setandi ella rísandi sól. Kanska er hetta náðin, deyðin ella dreymurin, men hetta er fyrst og fremst inngongdin til nýggja yrkingasavnið hjá Tóroddi Poulsen, sum á fýrs síðum bjóðar okkum einn í sín yrkingaheim við áhugaverda og typiska blandinum millum smáar aforismur og eygleiðingar av gerandisdegnum, har fullmánin minnir yrkjaraegið um at taka heilivágin, sum berskølluti læknin hevði fyriskrivað, surrealistiskar flipputar dreymir og kaldgløggar viðmerkingar til fyribrigdi í okkara tíð t.d. við kritikki av talgilda heiminum. Men hetta skal lesast fleiri ferðir. Tá uppdagar tú, at okkurt kann merkja tað øvugta av tí, tú fyrst helt. Her eru so nógvar yrkingar, eg kundi endurgivið, mær tær lesast helst frægast í bókini, jú eg skal siga tykkum eina góða, sum er eyðkend fyri serligu yrkjararøddina hjá Tóroddi Poulsen. Næsta ár fyllir hann sjeyti – mítt føðingardagsynski er ein veldug antologi formað sum ein spann við top of the pops frá 1984 og fram til í dag.
Kinna Poulsen
Scherzo - fernisering
/
Fríggjadagin 12.juni læt Summarframsýningin upp í Norðurlandaahúsinum. Har vóru nógv fólk og gott lag og udirritaða helt ferniseringsrøðu:
Vit hava glett okkum og nú er løtan komin, at vit sleppa at presentera okkara framsýning, fyri tykkum. Hon eitur Scherzo. Scherzo er eitt tónleikahugtak, sum á italskum merkir spott ella skemt – Scherzo var upprunaliga ein lættur og skjótur millumsatsur í einum størri tónleikaverki. Í 19.øld broyttist hetta spakuliga - hugtakið varð víðkað m.a. av Chopin til sjálvstøðug verk, ið kundu vera heldur døkkari í huglagi – melankolsk, merkt av longsli og vónloysi. Hóast Scherzo við bæði c og z ljóðar ógvuliga fremmant fyri okkum, er tað nú heitið á eini føroyskari samtíðarlistaframsýning. Vit hava lænt heitið frá eini yrking, sum føroyski yrkjarin Bergliot Heinesen skrivaði til danska tíðarritið Vild Hvede (Hvedekorn) í 1939. Hon var partur av einari danskari yrkingaantologi, sum Asger Schnack læt geva út í 1996 og í 2000 stóð brot úr yrkingini sum fororð í yrkingasavninum Blóðroyndir hjá Tóroddi Poulsen.
Yrkingin, Scherzo, sum bæði kann lesast og hoyrast á framsýningini, er surrealistisk og snýr sig millum annað um eina umskapan, har ein kvinna verður til eina uglu. Uglan umboðar vanliga tað rationella og vísindaliga, men verður í yrkingini sett í samband við okkurt vilt og vitleyst. Bæði umskapanin og intensa huglagið í yrkingini eru eyðkend fyri surrealismuna, ið sum kunnugt var ein modernistisk rørsla í 20. øld, har støði var tikið í dreymum og gjørt var upp við veruleikans fysisku avmarkingar.
Sum kurator kanst tú stinga út í kortið – tú kanst hóma, halda og vóna, men tú kanst ikki vita hvussu einstøku framsýningarverkini ella samlaða heildin fer at síggja út. Ein kurator er eitt slag av søgusigara, sum við blindum makkara setir saman søgur, sum hon sjálv ikki kennir til fulnar. Opinleiki er av størsta týdningi og tað merkir bæði at vera opin fyri listini í sjálvum sær og fyri rákum í samtíðin. Men fyrst og fremst snýr tað seg um tað ítøkiliga, um karmarnar her í Norðurlandahúsinum og ynskið frá stovninum um eina summarframsýning við føroyskari samtíðarlist. Eg havi nýliga skrivað eina bók um samtíðarlist í Føroyum; hon eitur Í Eygnahædd. Har havi eg millum annað staðfest, at samtíðarlistin er fjølbroytt tøkniliga og innihaldsliga og at hon kann tykjast litrík, intens, vital, stuttlig, skroypilig, sterk, kvir, poetisk og politisk - hesi hugtøk havi eg brúkt sum okkurt slag av lyklaorðum í míni tilgongd í sambandi við Scherzo.
Bergliot Heinesen var lítlasystur kenda listamannin William Heinesen. Hon er lutfalsliga ókend – eg havi spurt meg fyri, men havi funnið ógvuliga fáar upplýsingar um eina kvinnu, ið var øðrvísi; møguliga ein sonevnd "boheme", sum fór til Keypmannahavnar, har hon millum annað fann vinfólk millum teir festligu surrealistarnar. Turið Sigurðardóttir hevur umsett Scherzo og skrivað um Bergliot í Varðanum, har hon eisini kemur inn á hvussu stóribeiggi William í brævi til vinmannin Jørgen Frantz ógvast um ta løgna, ódamuliga lyndi á Bergliot. Undir øllum umstøðum hevur Bergliot Heinesen latið eftir seg nakrar fáar, men sterkar yrkingar, sum skilja sig út bæði í føroyskum og donskum bókmentum.
Í framsýningini Scherzo brúka vit yrkingina sum eitt felags listaligt og poetiskt grundstøði, ið snýr seg um uppreistur, umskapan og tann neyðuga svíkjaran – um at mála uttan fyri strikurnar við stórum og at tosa eitt sindur ov hart. Yrkingin er skrivað í einum spentum tíðarskeiði, sum á mangan hátt minnir um tað, vit í løtuni uppliva í altjóða samfelagnum. Listin er nú sum tá sambærlig við ein stóran svamp, ið sýgur allar hendingar til sín og verður partur av sjálvum tíðarandanum. Í 1930'unum vendu surrealistarnir bakið til ta siðbundnu listina og royndu at finna ein djúpari listarligan sannleika í uppreistri og dreymum. Hvussu sannleikin um okkara egnu tíð fer at síggja út, vita vit ikki heilt, men vónandi er listaframsýningin Scherzo við til at geva okkum eina ábending. Real art has the capacity to make us nervous – tað helt Susan Sontag og eg vóni, at okkurt í hesari framsýning bjóðar áskoðaranum av, eggjar til umhugsan og brynjar okkum til at seta spurningar til status quo
Vælkomin til Scherzo her tit kunnu uppliva verk hjá Vár Samuelsen, SUPERVISIÓN; sum er Lív Mariu Róadóttir Jæger, Lasse Jæger. Randi Samsonsen, Dan Helga Helgason í Gong, Jóhan Martin Christiansen, Jens Dam Ziska, Silja Strøm og Hansina Iversen. Vegna listafólkini og meg sjálva takki eg Norðurlandahúsinum fyri gott samstarv og so vil eg eisini gjarna takka Gunn Hernes fyri árini og fyri, at hon takkar av við føroysku samtíðarlistini, sum er so rík í hesum árum.
Kinna Poulsen
Lýsandi listalegenda 90
/
Kenna tit ljósins málara, Zacharias Heinesen? Soleiðis kundu vit við eini tilsiping til eina yrking hjá Jens August Schade spurt, tó at spurningurin í roynd og veru er óneyðugur. Dagsins føðingardagsbarn, Zacharias Heinesen munnu tey flestu kenna. Eg kenni hann væl, bæði listaverkini og mannin – foreldur míni kendu hann eisini og konuna Sylviu, sum doyði fyri tíggju árum síðan og er mann sum eg so heppin at hava fingist við list seinastu tretivu árni, so hevur mann eisini hitt Zacharias bæði í álvara og gaman.
Tær stuttligu løturnar eru mangar, summar tykjast vera úr sama tilfari sum dreymar og fara ikki lætt úr aftur huganum t.d. ein sólfylltan leygardag í Keypmannahavn í hálvfemsunum, tá vit vóru til eftirfernisering av eini Føroyaframsýning á Den Frie síðst í hálvfemsunum á Hotel Østerport - beint við síðuna av framsýningarstaðnum. Har sótu vit í góðum lag við svalandi øli í gløsunum og mangt var reypað og gjørt við. Eg hevði saman við einari vinkonu sett meg eitt sindur burtur frá rokmikla Føroyaborðinum og hagar kom ein lítillátin maður, sum kurteisliga spurdi um hann kundi seta seg hjá okkum og tað kundi hann og tað var Zacharias, sum á sín stilla hátt fór at fortelja søgur úr Keypmannahavn so skemtiliga og spennandi, at tað var ein fragd at lurta. M.a. tosaði hann um fyrstu ferð, hann var í Tivoli við pápa sínum. – Hann mann have verið ógvuliga góður við pápa sín” staðfesti vinkonan, tá vit seinni sótu tværeinar og gjørdist bilsin, tá eg nevndi hvør víðagitni pápin var, men tað er nokk so eyðkent fyri Zacharias Heinesen at fara lættliga um tað stórfingna snobbaríið og heldur miðsavna seg um tað hugnaliga og hjartaliga millum fólk. Listina hevur Zacharias Heinesen lært frá barnsbeini, tí hann er uppvaksin í einum listaheimi og debuteraði longu 15 ára gamal á Ólavsøkuframsýningini í 1951. Tað vil siga, at hann hevur verið virkin listamaður í 75 ár. Tað er fantastiskt!
Zacharias Heinesen er útbúgvin fyrst á Myndlistaskúla Íslands í Reykjavík og síðani á Kunstakademinum í Keypmannahavn, har serliga Niels Lergaard professari gjørdi honum stóran mun. Men listin er honum í holdi borin og gjøgnum tíðina hevur Zacharias Heinesen gjørt stórar prýðingar bæði saman við pápa sínum, Williami Heinesen og einsamallur, og Zacharias hevur eisini verið fagnaður á ymiskan hátt, í 2011 kom portrettsending um hann í Kringvarpinum (Tá litirnir dansa) og í 2006 fekk hann Mentanarvirðisløn Landsins. Hansara vatnlitamyndir prýða føroyskar pengaseðlar. Eisini í Danmark hava tey heiðrað Zacharias, t.d. Ny Carlsbergfondet eins og hann hevur móttiki Henry Heerups Æreslegat. Tá hann fyllir runt sum í dag, verður hann fagnaður í donskum bløðum.
Sjálvt um eg í grundini fati Zacharias sum ein abstraktan koloristiskan málara, hevur hann hildið lutfalsliga fast í tí figurativa myndamálinum, har ikki minst landslagið hevur havt ein høvuðsleiklut, men ofta eru myndirnar hjá honum nógv meira abstraktar enn vit kanska gera okkum far um – eisini landslagsmyndirnar. Hetta kemst kanska av, at hansara máti at síggja okkara land, hevur havt so mikið grundleggjandi ávirkan, at vit halda Føroyar síggja út sum í hansara málningum. Soleiðis er ikki. Heilt so bjartlitt eru húsini ikki og skapini eru heldur ikki eins geometrisk, kubistisk ella flykrandi í veruleikanum. Í grundini eru myndirnar hjá Zachariasi Heinesen so mikið abstraktar, at tað í grundni er langt úti, tá fólk tosa um akkurát hvar í landinum, vit eru landafrøðiliga, tá tey standa og skoða eina av hansara litkompositiónum. Sjálvt um tað byrjar við figurativum, impressionistisku skitsum úti í náttúruni, so kunnu málningarnir heldur samanberast við frítt improviserandi jazztónleik enn við fosturlandssangir – tað heldur hann eisini sjálvur. Men so fast situr myndevnið av bygdini við havið í okkara huga frammanundan og tað er Zacharias Heinesen, ið hevur sett tað har. Tí er tað eisini gleðiligt, at listamaðurin ikki hevur lagt frá sær, sjálvt um hann av sonnum hevur uppiborið hvíld oman á laurberunum. Í staðin heldur hann fram við at mála oljumálningar og vatnlitamyndir, at gera grafisk verk í Steinprenti og at sýna fram. Síðstu árini hevur hann framsýnt í Gallarí Havnará á Mentanarnáttini og fer eisini at sýna fram har í ár. Fyri tveimum árum síðani imponeraði hann við einari stórari framsýning av nýggjum málningum, sum eisini tóktust merkiliga órutineraðir, sum um hann byrjar av nýggjum hvørja ferð hann málar ein málning. Teir tóktust í øllum førum ómetaliga frískligir, málningarnir, har teir hingu og glógvaðu og glitraðu við óteljandi litbrigdum. Eg rósti listamanninum fyri hansara einastandandi koloristiska sans - “Eg elski litir” segði hann og brosaði lukkuliga meðan hann við aðrari hondini nart varisliga við óslætta yvirflatan á einum málningi við nógvum marglittum kvadratiskum skapum. Eg kenni hansara myndaheim og veit, at myndevnisliga støðið á júst hesum málninginum er útsýnið úr stovuni hjá listamanninum uppi á Varða í Havn - eitt útsýni, sum saman við máliháttinum hjá Zachariasi Heinesen hevur dannað skúla hjá mongum, ið royna at gera honum kunstin eftir. Ljósið hevur alstóran týdning hjá einum koloristi og hjá Zachariasi er tað sum um tað júst hevur regnað og droparnir gera litirnar sevjumiklar og klárar. Tá føroysk list fyri nøkrum árum síðani var framsýnd í París var filmur gjørdur um listafólkini - tá spurdi eg Zachariast um hetta við ljósáhuganum mundi merkja, at hann málar minni um veturin. Hann hugsaði seg um, brosaði, legði hondina á bringina og helt seg hava uppmagasinerað ljós í hjartanum. Tað er kanska ein orsøk til, at ein sera hugtikin franskur ummælari mælti áskoðarum at stilla seg framman fyri hansara verkum fyri at meditera. Tó at ljósið hesi seinnu árini er vorðið alsamt gyltari, lýsir tað enn við ótamdari megi - takk fyri ljósið og hjartaliga til lukku, Zacharias.
Durita Dahl Andreasen í uppskoti til ein Reumert
/
Nú tilnevningarnar til Reumert-virðislønina, sum verður latin bestu leiklistavrikum í Danmark – vóru almannakunngjørdar, var ein føroyskur leikari millum tey trý tilnevndu. Tað er Durita Dahl Andreasen, sum er tilnevnd fyri høvuðsleiklutin í leikinum Den Fremmede eftir Albert Camus, sum Teatret Møllen setti upp. Tann leikin havi eg tíverri ikki sæð, men havi upplivað Duritu á pall fleiri ferð m.a. í framúrskarandi uppsetingini av leikinum Lortið í Norðurlandahúsinum, sum var ummæltur á Listaportalinum (sí niðast) – Reumert-virðislønirnar verða handaðar 7.juni, vit heppa og fegnast um tilnevningina, sum í sær sjálvum er eitt bragd! Hini tilnevndu í høvuðsleikarakategoriini eru Maria Rossing og Thorbjørn Hedegaard. Til lukku øll trý við tilnevningini.
https://sl1nk.com/msmqt49
Kinna Poulsen
Norðurlendskt listavár í New York
/
Vit vóru ein heil lítil listadelegatión, sum fyrradagin bóðu æviga andvekursbýnum farvæl, hesum tivandi beistinum av einum stórbýi, ið ongantíð svevur, men kortini tykist nokk so friðarligur ein sunnumorgun í apríl. Til New York vóru vit boðin at verða við á eini vesturnorðurlendskari listaframsýning í Scandinavia House, mentanarstovninum, sum er staðsettur á Park Avenue á Manhattan, har eg kurateraði framsýning við føroyskari list í 2024 undir heitinumt Fog Swept Cargo. Tann framsýningin var partur av listaátaki, sum almennu Føroyar fyriskipaði.
Føroysku listafólkini hesa ferð eru Rannva Kunoy, Silja Strøm, Jens Dam Ziska, Hansina Iversen og Jóhan Martin Christiansen – undirritaða og tey bæði síðstnevndu vóru í New York, har listafólkini skaptu síni verk á staðnum í framsýningarhølinum í Scandinavia House. Tað var satt at siga imponerandi at uppliva. Jóhan Martin Christiansen gjørdi eina standmynd av tí slagnum, sum vit hava upplivað á framsýningum sum Lonely Hearts, Samrøður um Mjørka o.a. Tað er eitt skapilsi úr jarni og gipsi, sum verður boygt, brotið og viðgjørt til ein struktur, ið kann snúgva seg um nógv ymiskt, men sum myndar eitt egið rúm av skapan og oyðilegging, av upp- og afturlating. Meðan Jóhan Martin arbeiddi við gipsi á gólvinum, stóð Hansina høgt uppi í einum stiga og málaði. Eisini hon hevur mentalt fyrireikað seg í mánaðar uppá at mála á veggin í Scandinavia House og eg eygleiddi, tá hon við avgjørdum pensli legði fyri við einum longum, smølum, gulum stroki, ið onkursvegna tóktist vera í samljóði við tey mjáu høghúsini á Manhattan, sum beint uttan fyri vindeygað strektu seg upp í ský. Tó at akrylmálingin ikki er tann sama, sum Hansina plagar at brúka og veggurin føldist sera turrur at mála á, myndaðist kortini skjótt eitt orkumikið listaverk á vegginum, sum í framsýningarheildini gjørdist ein vónrík byrjan. Eisini amerikanska listakvinnan, Camille Norment, sum býr í Oslo, gjørdi sítt verk á staðnum. Listafólkini arbeiddu miðvíst ímeðan fólk rokaðust aftur og fram í hølunum, tosaðu um el-installatiónir osfr. Tað var so flott at síggja og fylgja við hvussu verkini mentust inntil tey vóru liðug.
Framsýningin læt alment upp 18.apríl, men longu dagin fyri var rundvísing og VIP móttøka umframt pallborðskjak við kuratorunum. Høvuðskurator er Emily Stoddart, leiðari fyri framsýningum í Scandinavia House, við stuðuli frá trimum ráðgevum: Karin Hellandsjø (Noreg), Kinna Poulsen (Føroyar) og Pari Stave (Ísland). Eisini upplatingardagin var ein heil skrá, sum umframt sjálva framsýningina fevndi um sýning av filminum The Green Land hjá Inuk Silis Høegh, framløgu av bókini hjá undirritaðu At Eye Level On 21st Century Contemporary Art in the Faroe Islands, sum Marita Thomsen hegnisliga týddi, umframt pallborðskjak bæði um bókina og um føroyska list sum heild við Emily Stoddart, Hansinu Iversen, Jóhan Martin Christiansen og undirritaðu. Stórur áhugi var og fleiri áhugaverdir spurningar vórðu um listaverkini m.a.
Framsýningin er partur av 25 ára jubileum hjá Scandinavia House, sum ynskti, at nøkur listafólk skuldu hava framsýnt í húsinum áður meðan onnur skuldu vera nýggj har. Framsýningin, sum hevur heiti frá eini útgávu hjá íslendska yrkjaranum Sigurði Pálsson; Inside Voices, Outside Light: Perspectives on West Nordic Art – fevnir um verk hjá tilsamans 21 listafólkum/bólkum úr Føroyum, Grønlandi, Íslandi og Noreg: Morten Andenæs (NO), The Arctic Creatures (IC), Per Barclay (NO), Ask Bjørlo (NO), Jóhan Martin Christiansen (FO), Helgi Þorgils Friðjónsson (IC), Inuk Silis Høegh (GL), Hansina Iversen (FO), Rannva Kunoy (FO), Nils Erichsen Martin (NO), Trine Lise Nedreaas (NO), Camille Norment (NO), Lisbeth Karline Poulsen (GL), Ragna Róbertsdóttir (IC), Agnieszka Sosnowska (IC), Inuuteq Storch (GL), Silja Strøm (FO), Steina og Woody Vasulka (IC), og Jens Dam Ziska (FO). Eitt katalog er komið út um framsýningina við tekstum og myndum. ASF (American Scandinavian Foundation) hevur skipað fyri framsýningini í Scandinavia House undir leiðslu av Emily Stoddart við stuðli frá Monika and Charles Heimbold Fund for Exhibitions and Programs. Harumframt er stuðul veittur frá Barbro Osher Pro Suecia Foundation og Norsku Sendistovuni í New York. Stuðul er eisini veittur frá fylgjandi ASF-grunnum: The Bonnier Family Fund for Contemporary Art, The F. Donald Kenney Fund for Visual Arts, og The Kronquist Mesaros Memorial Endowment Fund.
Føroysku luttakararnir eru stuðlaðir av Loftbrúgv til listafólk, Mentanargrunninum og Statens Kunstfond. Framsýningin heldur fram til 20.juni og hevur higartil verið umrødd á Arctic Today, Artforum, ArtRabbit, City Guide New York og AllArts eins og møgulig ummæli eru í væntu. Her eru nakrar myndir frá framsýning og prátum – Maria Melin og Suman Tripathy tóku myndir og onkrar tók undirritaða sjálv.
Kinna Poulsen
Messa í f-moll eftir Anton Bruckner í Klaksvík og í Havn
/
Páskaferia og høgtíð í hondum. Brún sós í langar banar, gular gardinur, friðsæla og takksemi og sum um tað ikki var nóg mikið, so er klassiskt tónlistastórverk á skrá um páskirnar nú Havnarkórið uppførir Messu í f-moll eftir Anton Bruckner. Tað verður Skírishósdag kl. 16.00 í Varpinum, Klaksvík. Langafríggjadag kl. 17.00 í Vesturkirkjuni í Havn. Dirigentur er Leif Hansen, konsertmeistari Atli Ellendersen. Atgongumerki 150 kr. Framførslan í kirkjuni er ókeypis, men tað er gott at hava nakrar seðlar uppiá sær at leggja í kórbússuna, tí slíkar verkætlanir eru kostnaðarmiklar. Aftur hesa ferð hava fyrireikararnir gjørt nógv burturúr og hava eitt nú prentað konsertskrá - hesa ferð við einari mynd hjá Hansinu Iversen og einum teksti hjá undirritaðu um hesa myndina:
Kanska er tað meira munur enn líkheit, sum kemur tær til hugs, um tú samanber stóru messuna hjá Anton Bruckner frá 1868 við lítla steinprentið hjá Hansinu Iversen frá 2021, sum er endurgivið á konsertskránni. Men hetta er væl at merkja bara so leingi sum tú enn ikki hevur tendrað móttakaran í heilanum, sum í mynstrum av litum og tónum støðugt kennir aftur, finnur samanhangir og knýtir hugasambond millum ótálmaðar kenslur og listarligt tamarhald. Prentmyndin er at síggja til lutfalsliga myrk og tung við hópin av skapum og litum, ið tykjast pressað niður í tað avmarkaða og kompakta myndarúmið, har tey eru við at spreingja myndaflatan. Dimmbrún skap daga undan bæði ovarlaga og niðarlaga í kompositiónini, ið er er sett saman av fleirlittum formum og strokum, sum í skiftum leggja seg inn undir og út yvir onnur litløg. Fótafarið av penslastrokum setir ferð á – tað er eins og alt møguligt gongur fyri seg aftanfyri í myndarúminum, ið tó verður stabiliserað av einum stórum avlongum skapi, sum úr erva strekkir seg niður yvir myndina og býtir hana í tríggjar lodrættar høvuðsformar. Myndin er abstrakt og tríbýtti bygnaðurin kann fevna um eina og hvørja søgu, sum hevur eina byrjan, eina miðju og ein enda, men trítalið hevur eyðvitað serligan týdning innan kristindómin við tríeindini, teimum trimum krossunum á Golgata, Jesu uppreisn á triðja degi osfr. Í myndini hjá Hansinu eru søgurnar ikki ítøkiligar, men dramaið er tað sama; kompleksi monumentaliteturin og bygnaðurin, sum smalkar uppeftir eins og leitar myndin til himmals. Tá tú hevur hugt eina løtu og eyguni hava vant seg við monumentala myrkrið í myndini, varnast tú hvussu litrík hon er og hvussu violetta heildin fær sublimt aftursvar frá einum darrandi gulum tóna.
Kinna Poulsen
Sofía Nolsøe við í fagnaðari Tjekhov-uppseting
/
-Talan er um pallist, tá hon er allarbest. Soleiðis stendur í einum af fleiri hugtiknum ummælum av Tjekhov-klassikaranum, Onkel Vanja, sum í løtuni verður leiktur á Kongaliga Teatrinum í Keypmannahavn við føroyska sjónleikaranum Sofíu Nolsøe í einum høvuðsleikluti. Hjá føroyskum leiklistafjepparum, sum kanska sakna at uppliva klassikarauppsetingar, ber til at fara til danska høvuðsstaðin fram til 8.mai at síggja leikin við framúrskarandi sjónleikaranum Nicolas Bro í høvuðsleiklutinum. Onkel Vanja verður framførdur í Skuespilhuset. Store Scene og varir hálvantriðja tíma inkl steðgi. Luttakarar eru Nicolas Bro, Jens Jørn Spottag, Sofía Nolsøe, Mathilde Arcel, Tina Gylling Mortensen, Mads Rømer Brolin-Tani, Morten Brovn. Leikrit: Anton Tjekhov. Pallseting: Yana Ross. Scenografi og kostumedesign: Bettina Meyer. Assisterende instruktør: Matilda Belin Larsson. Ljósdesign: Michael Breiner. Ljóðdesign: Jonas Vest. Koreografi: Mia Hellberg. Umseting: Niels Brunse.
https://www.kulturbunkeren.dk/onkel-vanja/
https://pov.international/onkel-vanja-begynder-i-moerke-med-grisegrynt/
https://kglteater.dk/det-sker/sason-20252026/skuespil/onkel-vanja
Mentanarval - Tjóðveldi
/
Endaspurturin av valstríðnum er í gongd. Í eini roynd at seta mentamál á skrá í valstríðnum, havi eg spurt politisku flokkarnar um teirra listaligu og mentanarligu raðfestingar við sjey spurningum um list, sum tey skulu svara stutt og greitt. Svarini verða almannakunngjørd í teirri raðfylgju, eg havi fingið tey. Hesa ferð er tað Sirið Stenberg, sum svarar vegna Tjóðveldi.
1.Um tín flokkur sleppur í samgongu, hvat fær listin ítøkiliga burturúr?
Við Tjóðveldi í samgongu fara vit at halda fram við áhaldandi at styrkja og menna listaøkið við at gera íløgur í frælsa list og í mentan.
2.Nevn eina listauppliving, sum tú ikki kundi verið fyriuttan.
Nýggjárskonsertin hjá Symfoniorkestrinum var einastandandi, men tað eru eisini nógvar aðrar góðar listaupplivingar at taka fram t.d. Lykkenborg.
3.Nevn eitt listaslag, sum eftir tykkara tykki hevur serligan týdning.
Øll list er týdningarmikil, men skal eg velja, so er tað bókmentir og tónleikur.
4.Hvat heldur tín flokkur um, at føroysk list og mentan í vaksandi mun verður stuðlað av donskum grunnum, fyrimunir/vansar?
Ein fyrimunur kann vera, at meira list verður skapað, men um bindingar eru við, kann tað ávirka frælsu listina. Ein vansi kann vera, um tað ger, at vit sjálvi fara at halda aftur, tí peningur kemur uttaneftir. Ein annar vansi kann vera, um raðfestingarnar vera stýrdar uttaneftir og ikki koma úr okkara egna samfelag. Stuðul úr grunnum er ikki óvanligur á mentanarøkinum, men stuðul á útlendskum fíggjarlógum er ikki nøkur gongd leið. Vit skulu sjálvi raðfesta lista- og mentanarøkið høgt.
5.Um tín flokkur sleppur í samgongu, hvørja visión hava tit fyri mentanar- og listaøkið?
So fara vit framhaldandi at raðfesta mentan og list. Tað er neyðugt at styrkja Mentanargrunnin meira og at tryggja armslongd. Somuleiðis vilja vit raðfesta filmin, leiklistina og søvnini.
6. Nevn ítøkilig úrslit, sum tín flokkur hevur verið við at náa, ið er list og mentan at gagni.
Mentanarøkið hevur fingið sera stóra og tiltrongda raðfesting í samgonguskeiðnum. Tað fara vit at halda fram við. Vit hava raðfest føroyska málið og tilfar á føroyskum til børn. Vit hava fingið nýggja bókasavnslóg og Landsbókasavnið er nú Universitetsbókasavn. Filmurin er raðfestur og lagdur í armslongd í Mentanargrunnin. Listasavnið hevur fingið játtað 24 mió. til útbyggingina. Goymsla verður bygd til Tjóðsavnið. Bæði Tjóðsavnið og Listasavnið hava fingið játtan at reinsa og konservera myndir og lutir fyri. Føroya Symfoniorkestur er raðfest. Tónleikur sum heild er raðfestur, Aldubáran og Big Band, Tutl og Økistónar komnir á fíggjarlógina. Rundskriv um listprýði av almennum bygningum komið. KVF og privatu miðlarnir raðfestir. Tjóðpallurin hevur fingið hægri játtan og játtanin til yrkisleiklistina er hækkað. Fleiri privat søvn hava fingið stuðul. Eftirløn er løgd omaná listafólkalønirnar. Skjalasøvnini eru raðfest. Mentanarsøgulig skip hava fingið hægri játtan eins og UNESCO arbeiði.
7.Nevn tríggjar listaligar/mentanarligar verkætlanir, sum tit ætla tykkum at fremja í verki í komandi samgonguskeiði.
Raðfesta Musikkskúlan. Styrkja Mentanargrunnin. Gera eina ætlan fyri hvussu vit fáa føroyska list og mentan út í heim. Vit hava ómetaliga stórt ríkidømi, sum vit heilt víst eisini kunnu bjóða heiminum, og soleiðis eisini geva okkara lista- og mentafólkum ein størri altjóða pall at virka á.
Mentanarval - Javnaðarflokkurin
/
Marius olsen
Fáir dagar eru eftir av valstríðnum og enn hava vit næstan einki hoyrt um tað týdningarmesta, tað, sum definerar okkum; mentan og list. Í eini roynd at seta mentamál á skrá í valstríðnum, havi eg spurt politisku flokkarnar um teirra listaligu og mentanarligu raðfestingar við sjey spurningum um list, sum tey skulu svara stutt og greitt. Svarini verða almannakunngjørd í teirri raðfylgju, eg havi fingið. Hesa ferð er tað Kristianna Winther Poulsen, sum svarar vegna Javnaðarflokkin.
1.Um tín flokkur sleppur í samgongu, hvat fær listin ítøkiliga burturúr?
Við einum ambitiøsum politikki fyri mentan og list vilja vit, at listin skal hava góð kor. Vit vilja, at fólk kring alt landið skulu hava atgongd til góðar og fjølbroyttar lista- og mentanarupplivingar, sum eisini bjóða okkum av og fáa okkum til at hugsa sjálvstøðugt. Øll skulu við, eisini tá talan er um luttøku í tilboðum innan mentan og list.
2.Nevn eina listauppliving, sum tú ikki kundi verið fyriuttan.
Havi havt nógvar góðar listaupplivingar, bæði størri og smærri.
Filmurin Mammuskepilsið hjá Mariu Guðbrandsø Nolsøe sum eg sá til Geytan, situr í mær enn. Kærleiki millum dóttur og foreldur, skapanargleði, sálarsjúka og avleiðingar av sálarsjúku. Ein so ómetaliga vakur og sterkur filmur.
3.Nevn eitt listaslag, sum eftir tykkara tykki hevur serligan týdning.
Tað er trupult at velja eitt øki burturúr. Uttan tær nógvu upplivingarnar, skaptar av okkara fantastiska lista- og mentanarumhvørvi, vóru Føroyar ikki tær somu.
Tónleikur er ein uppliving, har øll kunnu vera við, og hvør kann syngja við sínum nevi. Vit eru glað fyri musikkskúlarnar kring landið, sum geva børnum bæði førleikar og upplivingar, og so dámar okkum, at øll kunnu vera við til tær nógvu upplivingarnar, sum okkara fjølbroytta og livandi tónleikaumhvørvið geva okkum.
4.Hvat heldur tín flokkur um, at føroysk list og mentan í vaksandi mun verður stuðlað av donskum grunnum, fyrimunir/vansar?
Tað er frálíkt, at okkara list í heimsklassa og okkara imponerandi mentanarlív fær teir møguleikar, sum fylgja við stuðlinum frá donskum grunnum. Upphæddirnar eru ofta stórar, og tað gevur mentanar- og listaumhvørvinum aðrar og betri møguleikar, enn um hesin stuðul ikki var atkomuligur. Vit halda ikki, at tað eru vansar við hesum.
5.Um tín flokkur sleppur í samgongu, hvørja visión hava tit fyri mentanar- og listaøkið?
Mentan og list skulu vera fyri øll, ikki bara fyri nøkur fá. Javnbjóðis atgongd til mentanarupplivingar og mentanarligt tilfar eru týðandi vælferðartænastur.
Øll børn skulu møta list og mentan í skúlanum. Tað er ein spurningur um rættvísi og trivnað.
Eitt ríkt mentanarlív krevur tryggar karmar fyri tey, sum skapa.
6. Nevn ítøkilig úrslit, sum tín flokkur hevur verið við at náa, ið er list og mentan at gagni.
Rigmor Dam innførdi sum landsstýriskvinna listafólkalønirnar, ikki uttan svørðsslag, minnist eg.
Í hesum umfarinum hava vit veitt stuðul til leiklistabólkar, til Økistónar, til Varpið, til útbygging av Listasavni Føroya, til Krígssavnið í Vágum, til Sjósavnið á Argjum, til Stórhøllina við Tjarnir.
Sum heild hava vit betrað um møguleikar hjá børnum og vaksnum kring landið at fáa atgongd til góðar og fjølbroyttar lista- og mentanarupplivingar.
7.Nevn tríggjar listaligar/mentanarligar verkætlanir, sum tit ætla tykkum at fremja í verki í komandi samgonguskeiði.
Fleiri listafólkalønir
Betri arbeiðsumstøður til yrkislistafólk, bæði arbeiðshøli og lønarviðurskifti
Halda fram at arbeiða við at byggja Tjóðpall Føroya
Føroya Fólkaháskúli og LISA skipa í felag fyri pallborðsfundi um list og mentan.
/
Nær: Mikudag, 25.mars kl.17.00
Hvar: Føroya Fólkaháskúli, Háskúlavegur 14
Í Føroyum er list ein virkin partur av samfelagnum – Hon ávirkar,
hvussu vit hugsa, kenna og virka – og hevur beinleiðis týdning fyri trivnað, sálarheilsu og kensluna av at hoyra til.
Men list er eisini ein demokratisk kraft.
Hon gevur pláss til fleiri røddir, skapar rúm fyri ósemju og nýggjum sjónarhornum, og styrkir okkara evni at hugsa kritiskt og sjálvstøðugt. Eitt livandi fólkaræði krevur eitt livandi listarligt rúm. Á hesum pallborðsfundi verður listin sett á breddan, har valevni frá øllum flokkunum koma siga frá teirra hugsanum um tað listarliga øki.
Orðstýrari verður Barbara Holm.
Tiltakið er alment og ókeypis
Møtið fjølment
Mentanarval - Framsókn
/
Marius olsen
Í komandi viku skulu vit tvær ferðir útinna okkara fólkaræðisliga rætt og velja okkum politisk umboð fyrst á fólkating og síðani løgting. Fáir dagar eru eftir av valstríðnum og enn hava vit næstan einki hoyrt um tað týdningarmesta, tað, sum definerar okkum; mentan og list. Í eini roynd at seta mentamál á skrá í valstríðnum, havi eg spurt politisku flokkarnar um teirra listaligu og mentanarligu raðfestingar við sjey spurningum um list, sum tey skulu svara stutt og greitt. Svarini verða almannakunngjørd í teirri raðfylgju, sum eg havi fingið tey og vit byrja við Karlot Hergeirsson, sum svarar vegna Framsókn.
1.Um tín flokkur sleppur í samgongu, hvat fær listin ítøkiliga burturúr?
Serliga films og tónleika-listin átti at fingið hægri raðfesting, tí um rætt verður borið at, so kunna hesar listagreinar geva eitt munandi íkast til búskapin.
2.Nevn eina listauppliving, sum tú ikki kundi verið fyriuttan.
Sjónleik
3.Nevn eitt listaslag, sum eftir tykkara tykki hevur serligan týdning.
Aftur sjónleikur. Hann er ikki bara ein listauppliving, sum ein ikki kann verða fyri uttan, men hann gevur eisini stóran sosialan kapital
4.Hvat heldur tín flokkur um, at føroysk list og mentan í vaksandi mun verður stuðlað av donskum grunnum, fyrimunir/vansar?
Men skal vera varin at pengarnir ikki ávirka listina ein ávísa veg. Listin eigur at hava sítt egna “persónliga” frælsi. Hetta er bæði um pengarnir er føroyskir ella útlendskir
5.Um tín flokkur sleppur í samgongu, hvørja visión hava tit fyri mentanar- og listaøkið?
Vísi til svar nr. 1. Vit hava ikki ein ótømandi landskassanum p.t., tí muga vit brúka teir pengar sum vit stuðla við klókt. Men gera vit tað, og tað gevur eitt íkast til búskapin, so vil tað, alt annað líka, blíva meira til hinar listagreinarnar í síðsta enda eisini.
6. Nevn ítøkilig úrslit, sum tín flokkur hevur verið við at náa, ið er list og mentan at gagni.
LM-095/2022: Betra afturberingarmøguleikarnar munandi hjá filmsvinnuni í Føroyum.
LM-064/2025: Verklagslóg at fyrireika, umvæla, útbyggja og nútímansgera Listasavn Føroya
7.Nevn tríggjar listaligar/mentanarligar verkætlanir, sum tit ætla tykkum at fremja í verki í komandi samgonguskeiði.
Ringt at svara uppá, tí vit kenna ikki hvørjar verkætlanir liggja í framtíðini, men havi huga at venda aftur til tað sum eg byrjaði við, um tónleikurin, sjónleikurin og filmur verður stuðlaður rætt, so kann hetta, ikki bara geva “andaliga” vinning, men eisini cool cash til land og fólk.
Mentan til fólkið
/
Marius olsen
